Faaliyet Alanı

Fikri Mülkiyet Hukuku

Marka, telif ve fikri hak uyuşmazlıklarında koruma ve danışmanlık.

Literal Hukuk Yaklaşımı

Fikri Mülkiyet Hukuku alanında çalışma anlayışımız

Fikri mülkiyet hukuku, insan zihninin ürünü olan markalar, patentler, tasarımlar, edebi ve sanatsal eserler ile coğrafi işaretler gibi soyut varlıklar üzerinde sahibine münhasır haklar tanıyan ve bunların korunmasını sağlayan modern hukukun en dinamik alanlarından biridir. Dijitalleşme ve küresel rekabet, bu alandaki uyuşmazlıkların hem niteliğini hem de sayısını her geçen yıl artırmaktadır.

Türk fikri mülkiyet hukuku, sınai mülkiyet alanında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK); edebi ve sanatsal eserler alanında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) tarafından düzenlenir. Bunlara ek olarak Türkiye’nin taraf olduğu Paris Sözleşmesi, Bern Sözleşmesi, TRIPS Anlaşması ve Madrid Protokolü uluslararası boyutta koruma sağlar. TÜRKPATENT, Telif Hakları Genel Müdürlüğü ve fikri ve sınai haklar mahkemeleri temel kurumsal yapıyı oluşturur.

Literal Hukuk olarak fikri mülkiyet dosyalarında öncelikle hak sahibinin koruma stratejisini belirlemeyi ön plana koyarız. Marka, patent ve tasarım tescili öncesinde araştırma yapılarak benzer kayıtlar incelenir; başvuruda mal/hizmet sınıflandırması, açıklama ve resimleme titizlikle hazırlanır. Tescil sonrası izleme hizmetleri ile benzer başvurulara karşı itiraz fırsatları yakalanır.

İhlal davalarında çoğunlukla ihtiyati tedbir kararı alınması, ürünlerin toplatılması ve internet ortamında haksız kullanımın önlenmesi öncelikli adımdır. Tazminat hesabı; fiili zarar, yoksun kalınan kazanç veya hak sahibinin makul lisans bedeli yöntemlerinden hak sahibinin tercih edeceği biçimde yapılır. Lisans sözleşmeleri, franchise yapılandırmaları ve gizlilik sözleşmeleri ise önleyici hukuk altyapısının önemli parçalarıdır.

Hizmet Kapsamı

Fikri Mülkiyet Hukuku kapsamında sunulan hizmetler

Fikri Mülkiyet Hukuku alanında dosya bazında değişen ihtiyaçlara göre farklı hukuki destek başlıkları sunulmaktadır. Aşağıda büromuzun bu alanda yürüttüğü temel hizmet kalemleri yer almaktadır.

01

Marka Tescil Başvuruları

TÜRKPATENT nezdinde ulusal marka tescili, sınıflandırma, izleme ve başvuru süreçlerinin profesyonel takibi.

02

Marka İtirazları ve YİDK

Benzer marka başvurularına karşı itiraz, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) süreçlerinde temsil.

03

Marka Hükümsüzlüğü ve İptali

Tescilli markaların hükümsüzlüğü ve kullanılmama nedeniyle iptali davalarında SMK çerçevesinde takip.

04

Marka İhlali ve Tecavüz Davaları

Marka taklidi, tanınmış markaya tecavüz, dolaylı kullanım ihlalleri ve ihtiyati tedbir süreçleri.

05

Patent ve Faydalı Model

Patent başvurusu hazırlığı, yenilik araştırması, tescil sonrası yıllık ücret takibi ve hükümsüzlük davaları.

06

Tasarım Tescili ve Koruması

Endüstriyel tasarım tescili, tescilsiz tasarım koruması ve tasarım hakkına tecavüz davaları.

07

Telif Hakları (FSEK) Danışmanlığı

Eser sahipliği tespiti, bağlantılı haklar, mali ve manevi hak ihlallerinde yargı süreçleri.

08

Lisans ve Devir Sözleşmeleri

İnhisari ve gayri inhisari lisans, devir, opsiyon ve kullanım sözleşmelerinin hazırlanması ve müzakeresi.

09

Franchise Sözleşmeleri

Franchise sistem kurulumu, master franchise, ana sözleşme ve operasyonel rehber dahil hukuki çerçeve.

10

Bilişim ve Yazılım Lisansları

SaaS, EULA, açık kaynak lisansları, dağıtım ve geliştirme sözleşmelerinde hukuki danışmanlık.

11

Coğrafi İşaret Tescili

Menşe adı ve mahreç işareti başvuruları, denetim mekanizmaları ve haksız kullanım davaları.

12

Alan Adı (Domain) Uyuşmazlıkları

WIPO UDRP, .tr uzantılı alan adı uyuşmazlıkları ve kötü niyetli domain tescillerinin iptali.

Süreç İşleyişi

Dosyanın aşama aşama takip edilmesi

Her ceza dosyası kendine özgü koşullara sahip olsa da Literal Hukuk olarak izlediğimiz genel dosya akışı aşağıdaki adımlarla özetlenebilir. Süreç, müvekkilin düzenli bilgilendirilmesi prensibiyle yürütülür.

  1. 01

    Ön Araştırma ve Strateji

    Markanın, patentin veya tasarımın benzer kayıt taraması yapılır; koruma stratejisi ve sınıflandırma planlanır.

  2. 02

    Başvuru Hazırlığı

    TÜRKPATENT/EUIPO/WIPO başvuru dosyaları, açıklama, talepler ve görsel materyaller titizlikle hazırlanır.

  3. 03

    Tescil ve Yayım Süreci

    Başvuru sonrası inceleme, Bültende yayım, itiraz dönemi takibi ve gerekli olduğunda itiraz dilekçeleri hazırlanır.

  4. 04

    İhlal Tespiti ve Önlem

    Pazar izleme, internet izleme, gümrük denetimi, ihtiyati tedbir ve ihtarname süreçleri yürütülür.

  5. 05

    Dava ve Tazminat Süreci

    Fikri ve sınai haklar mahkemesinde hükümsüzlük, men, tazminat ve ürün toplama davaları sürdürülür.

İlgili Mevzuat

Süreçlere temel oluşturan başlıca mevzuat

Fikri Mülkiyet Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklar, aşağıda yer alan kanun ve düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Her dosyada güncel mevzuat takibi yapılarak işlemlerin yürürlükteki düzenlemelere uygunluğu denetlenir.

  • 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK)
  • 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK)
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (Haksız rekabet hükümleri)
  • Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik
  • Paris Sözleşmesi, Bern Sözleşmesi, TRIPS Anlaşması
  • Madrid Protokolü (Uluslararası Marka Tescili)
Sıkça Sorulan Sorular

Fikri Mülkiyet Hukuku hakkında en çok merak edilenler

Marka tescili kaç yıl geçerlidir?

Marka tescili, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süreyle korunur (SMK m. 23). Sürenin sonunda her 10 yıllık dönem için yenileme yapılarak koruma süresiz olarak uzatılabilir. Yenileme talebi, koruma süresinin sona ermesinden önceki 6 aylık süre içinde yapılmalı; bu süreyi kaçıran hak sahibi, ek ücret ödeyerek 6 aylık ek süre içinde yenileme yapabilir. Aksi halde marka hakkı sona erer.

Tescilsiz marka korunur mu?

Türk hukukunda tescilli marka SMK kapsamında, tescilsiz marka ise TTK haksız rekabet hükümleri ve Paris Sözleşmesi m. 6 bis (tanınmış marka) çerçevesinde korunabilir. Tescilsiz markada koruma çok daha sınırlı olup ihtilaf halinde ispat yükü hak sahibindedir. Bu nedenle ticari faaliyette kullanılan tüm markaların TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirilmesi güçlü bir hukuki koruma sağlar.

Patent başvurusu kaç yılda sonuçlanır?

Patent başvuruları kapsamlı bir araştırma ve inceleme sürecini gerektirdiğinden, başvurudan tescile kadar geçen süre genellikle 3-5 yıl arasında değişir. Faydalı model belgesi süreci ise yaklaşık 1-1,5 yılda tamamlanabilir. Başvuru tarihinden itibaren 18 ay sonra başvuru Resmi Patent Bülteni’nde yayımlanır. Hızlı tescil isteyen başvuru sahipleri için ön araştırma raporu ve uluslararası araştırma raporu (PCT) gibi seçenekler bulunmaktadır.

Yurt dışında marka koruması nasıl sağlanır?

Yurt dışında marka koruması üç temel yolla sağlanır: ülke bazında ulusal başvurular, Avrupa Birliği nezdinde EUIPO başvurusu (EUTM) veya Madrid Protokolü kapsamında WIPO üzerinden uluslararası başvuru. Madrid Protokolü ile tek bir başvuruyla 130’dan fazla ülkede koruma talep edilebilir; Türkiye’deki tescil veya başvuru bunun için temel oluşturur. Hangi yolun uygun olduğu, hedef pazarlar ve maliyet analizi ile belirlenir.

Telif hakkı tescili zorunlu mu?

Hayır. FSEK hükümlerine göre eser, oluşturulmasıyla birlikte kendiliğinden korunmaya başlar; tescil zorunluluğu yoktur. Ancak Kültür Bakanlığı bünyesindeki Telif Hakları Genel Müdürlüğü’ne kayıt-tescil yapılması, eserin yaratım tarihi ve eser sahipliği bakımından önemli bir ispat aracı sunar. Sinema, müzik ve yazılım eserlerinde bant kaydı ve isteğe bağlı kayıt uygulamaları da hak sahipliğini güçlendirir.

Fikri Mülkiyet Hukuku alanında dosyanızı birlikte değerlendirelim.

İletişime Geç